سگ آلابای (Central Asian Shepherd Dog) :

سگ آلابای از گونه سگ های ماستیف تبتی است که قدمتی 4000 ساله دارد.سگ های آلابای اصولا در مناطقی مانند روسیه، ایران و افغانستان تا سیبری یافت می شوند.سگ آلابای با داشتن ویژگی هایی همانند قدرتمند بودن و مستقل بودن قرن هاست که بعنوان سگ گله، سگ نگهبان و دیدبانی بی نظیر و همچنین سگ شکاری در شکار حیوانات بزرگ جثه مانند خرس، گراز، پلنگ وآهو مورد استفاده قرار می گیرد.
اسناد تاریخی زیادی وجود دارد که طبق آن می توان گفت مردمان روس از سگ آلابای برای شکار ببر مازندران استفاده می کردند.از سگ آلابای همچنین توسط ارتش سرخ شوروی برای حفاظت از مناطق نظامی استفاده می شد.آلابای که به سگ گله آسیای میانه نیز معروف است را منشاء پیدایش نژاد سگ کانگال ترکی نیز می دانند.با وجود اینکه نژادهای سگ مشابه سگ آلابای را می توان به تازگی در شرق آسیای میانه دید باز هم می توان گفت که سگ آلابای بندرت خارج از آسیای میانه یافت می شود.در آمریکا نیز پرورش این نژاد به تازگی آغاز شده و مورد توجه قرار گرفته است.
سگ آلابای به زبان ترکی به معنای رنگ روشن و سفید می باشد.مردم ترکمنستان در طول سال ها تلاش‌های بسیاری برای احیای برخی ارزش‌هایشان داشته اند.در این راستا در کنار ارزش دهی به اسب اصیل ترکمنی، از سگ آلابای ترکمنی نیز بعنوان یک افتخار سرزمینی یاد می‌کنند.توجه و ارزش مندی در خصوص نژاد سگ آلابای ترکمنی بین مردم ترکمنستان تا حدیست که انجمن اجتماعی مردمی سگ آلابای ترکمنی در حال فعالیت است.یکی از اقدامات مهم ترکمنستان برای حفظ این گونه ممنوع کردن صادرات نژاد سگ آلابای ترکمنی می‌باشد.
در ایران سگ آلابای را با نام های متفاوت دیگری نیز مانند: سگ خرس کش، سگ گله اصیل مازندرانی، سگ ترکمن، سیاه سگ، سگ بیابانی و سگ کوچی می شناسند.به عقیده کارشناسان، سگ آلابای قدرت بسیار بالایی دارد به طوری که "کلوپ سگ آلابای " در آمریکا در سال 1994، قدرت سگ آلابای را برابر با 4 سگ " امریکن پت بول تریر" ارزیابی کرد.سگ نژاد آلابای، بعد از سگ قفقازی، محبوب ترین، بهترین و قوی ترین سگ گله در آسیای میانه شناخته می شود.سگ آلابای در ایران و شمال ایران نیز دارای قدمتی بسیار طولانی بوده و به عنوان سگ جنگی در مبارزات جنگ سگ ها و یا به عنوان سگ گله استفاده می شده، هرچند که استفاده از سگ های آلابای را برای شکارهای بزرگ نباید فراموش کرد.